साहित्य

सुन्दरहरैँचा / विश्व नेपाली साहित्य महासङ्घ नेपाल शाखा नेपालगन्जको आयोजनामा आख्यानकार छवि वैरागी घिमिरेद्वारा लिखित विविशारा उपन्यासको विमर्श तथा संघको नेपाल शाखा मातहतका विभिन्न शाखाहरूको पुनर्गठन सम्पन्न भएको छ। विश्व नेपाली साहित्य महासङ्घ नेपाल शाखाका उपाध्यक्ष ऋषिराम सापकोटाको सभापतित्व एवं विश्व नेपाली साहित्य महासङ्घ नेपाल शाखाका सल्लाहकार प्राडा कृष्णप्रसाद घिमिरेज्यूको प्रमुख आतिथ्य...

मणिराम दाहाल / सुन्दरहरैँचा नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका कुलपति भूपाल राईलाई इटहरीमा भव्य स्वागत गरिएको छ । नेपालबिट इटहरीको आयोजनामा इटहरीस्थित माइतीघर क्याफेमा सम्पन्न ‘इटहरी–प्रज्ञा–संवाद’ कार्यक्रममा २२ जना साहित्यकारले समसामयिक कविता वाचन गरेका थिए। कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै कुलपति राईले “भाषा, साहित्य र कलाको विकास नै देशको दिगो तथा असल विकासको आधार” भएको उल्लेख गरे । नेपालका गाउँग...

– नन्दलाल आचार्य ​सरस्वती माध्यमिक विद्यालय, दिक्तेल (खोटाङ) को पाँचौँ मुखपत्र केवल एउटा विद्यालयको वार्षिक प्रकाशन मात्र होइन; यो त त्यस क्षेत्रको बौद्धिक उर्वरता, शैक्षिक-सांस्कृतिक चेतना र सिर्जनात्मक सामर्थ्यको जीवन्त ऐना हो । शिक्षालाई पाठ्यपुस्तकको घेराबाट बाहिर निकालेर जीवन र जगतसँग जोड्ने एउटा दार्शनिक सेतुका रूपमा यस मुखपत्रलाई लिन सकिन्छ । ​१. प्रतिवेदनभित्रको सपना- ​मुखपत्रको उघा...

विविशारा,वसन्ततिलका - होमनाथ घिमिरे यौटा कथा "विपन"को जब पढ्न थाल्छु ! गम्भीर बन्छु मनमा घटना नियाल्छु ! जन्मेछ बालक जहाँ घर गाउँ आज । देख्दैछु दुर्गम अझै परको समाज !१। * खेती किसान कृषिमा जब युग्मसाथ ! बुन्छन् अनेक सपना मनमा छ खात ! छन् प्रेमका लगनमा किन भिन्न जात । हुन्नन् खुसी हृदयमा धमिलो प्रभात !२। * दैवीप्रकोप घटना कति कष्टदायी ! पैह्रो छ दुस्मन त्यहाँ परिवारलाई ! माता ...

सुन्दरहरैँचा / बेलबारीकी स्रष्टा विष्णु भण्डारी आचार्यको (लघुकथासङ्ग्रह) ‘बकसपत्र’ को विराटनगरमा विमर्श भएको छ । कोसी साहित्य–कला परिषद् नेपालको आयोजना र छन्द वाटिका नेपाल, विराटनगरको सहआयोजनामा भण्डारीको कृतिको विमर्श गरिएको हो । उक्त अवसरमा विराटनगरका स्रष्टा रोहिणी रसिकको (कवितासङ्ग्रह) ‘छन्द आराधना’ को समेत विमर्श गरिएको थियो । खोटाङ सामाजिक सेवा मञ्चको सभाहलमा सम्पन्न कार्यक्रममा प्रा...

सुन्दरहरैँचा / चितवनमा आख्यानकार छवि वैरागी घिमिरेको नयाँ उपन्यास ‘विविशारा’ को विमर्श कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । सम्पूर्ण किताब नारायणगढको आयोजनामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा समालोचक उदय अधिकारी र धनराज गिरीले उपन्यासमाथि समीक्षात्मक टिप्पणी प्रस्तुत गरेका थिए। कार्यक्रममा समालोचक उदय अधिकारीले उपन्यासले सहरी संस्कृतिले जन्माएका विकृति र विसङ्गतिलाई यथार्थपरक ढङ्गले प्रस्तुत गरेको बताए। उनल...

यहाँ मान्छेहरु आज ढुङ्गा जस्तो भएछन यहाँ मान्छेहरु आज डुङ्गा जस्तो भएछन। कति स्वार्थी छ मान्छे! कति निठुरी छ मान्छे! मालीलाई टाढा बनाएर, फुलबारीका फुलहरुलाई छिन्नभिन्न पारेर आफू स्वार्थी भएको छ आज मान्छे। हिजो हिमालमा गुराँस हाँसेर फुलेजस्तो लाग्दथ्यो आज हिमाल नै रोएर फेरि गुँरास मागेजस्तो लाग्छ । कति बगाउँदछौ ए मान्छेहरु! हाम्रा गुराँसका थुँगाहरु बाग्मती अनि गण्डकीमा ! सँगालेर राख ...

• सिजन श्रेष्ठ तिमीसँगै सुस्ताउन कठिन थियो त्यो रात । किनभने मेरो साथमा जमिन थियो त्यो रात। फूलले घोच्न थालेपछि काँडा आफैँ फुल्न थाल्यो, काँडैकाँडा टेकिहिँड्नु समीचीन थियो त्यो रात। मेरो आदेश सुन्नासाथै जम्मै तारा भुइँमा झरे, ब्रह्माण्डमा मात्र मेरै अधीन थियो त्यो रात । अँध्यारोको सामीप्यमा सधैँ रम्ने बानी मेरो , भन्दै आफ्नै सबथोक लुट्न तल्लीन थियो त्यो रात। तिमीले उचालेका पाइ...

– लक्ष्मी रिजाल म खोटाङको पहाडी धरातल (ज्यामिरे) मा जन्मीहुर्केकी नारी हुँ । अहिले म सप्तरीको रूपनगरमा रहे पनि, जहिल्यै मेरो मनमा ज्यामिरे माटोको सुगन्ध सधैँ टाँसिएको हुन्छ । पहाडको ढुङ्गे बाटो र तराईको समथर फाँट दुवैको अनुभवले मलाई धेरै कुरा बुझ्न सिकाएको छ– परिवर्तन केवल भूगोलमा होइन, मानिसको मनमा पनि हुन्छ भनेर । आज रामविक्रम थापाको यो गजल पढ्दा, मलाई पचासको दशकको त्यो खोटाङको सम्झना आयो...

- मणिराम दाहाल कवि , साहित्यकार तथा शिक्षासेवी रामविक्रम थापाकाे कविता : सुनमा त्यस्तो के छ हँ सुनमाया ? लाई निहालेर हेर्दा सुनको मोह र समाजको भ्रम देखियाे । अहिले सुनकाे भाउ ताेलाकाे रू २ लाख ५० हजार भन्दा बढी छ । समकालीन नेपाली समाज भौतिक मोह, आडम्बर र बनावटी मूल्य–मान्यताले गहिरो रूपमा ग्रस्त छ। यही यथार्थलाई केन्द्रमा राखेर रामविक्रम थापाले आफ्नो कविता “सुनमा त्यस्...